Apostil ve Noter Onayı Arasındaki Fark

Kısa cevap

Noter onayı, çeviriyi yapan yeminli tercümanın imzasının gerçekten o kişiye ait olduğunu tasdik eder. Apostil ise belgeyi düzenleyen makamın (ya da noterin) yetkisini, yurt dışındaki bir ülkenin tanıyabilmesi için şerh düşer.

Yani noter onayı yurt içi bir doğrulamadır; apostil yurt dışında kullanım içindir. Belge Türkiye'de kalacaksa apostile gerek yoktur. Belge yurt dışına gidecekse çoğu zaman ikisi de gerekir.

Noter onayı ne yapar

Yeminli tercüman, bir noterlikte yemin zaptı bulunan tercümandır. Çeviriyi imzalar ve kaşeler. Noter onayı, bu imzanın o yeminli tercümana ait olduğunu tasdik eder (Noterlik Kanunu md. 103).

Dikkat edilecek nokta: noter, çevirinin doğruluğunu onaylamaz.

• Noter, metnin anlamını denetlemez; imzanın kime ait olduğunu doğrular.
• Çevirinin içeriğinden yeminli tercüman ve çalıştığı ofis sorumludur.
• Noter onayı, çeviri ücretine ek bir masraftır ve teslim süresini genellikle uzatır.

Apostil ne yapar

Apostil, 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında, resmî belgelerin karşılıklı tanınmasını kolaylaştıran standart bir şerhtir. Şerhi, belgenin düzenlendiği ülkedeki yetkili makam verir — Türkiye'de kaymakamlıklar ve valilikler (idari belgeler için), adli belgelerde adliyedeki yetkili birim.

Apostil de belgenin içeriğini doğrulamaz: imzayı atan makamın o yetkiye sahip olduğunu doğrular. Apostilli bir belgeyi alan yabancı kurum, ayrıca konsolosluk tasdiki aramak zorunda kalmaz; sözleşmenin amacı tam olarak budur.

Önemli bir ayrıntı: apostil, belgenin düzenlendiği ülkede alınır. Yurt dışında düzenlenmiş bir belge için Türkiye'deki bir tercüme ofisi apostil alamaz; yalnızca belgedeki apostil şerhini de çevirir.

Hangi sırayla yapılır

Yurt dışına gidecek bir Türk belgesinde olağan sıra şudur:

1. Belgenin aslı alınır (nüfus kaydı, diploma, adli sicil vb.).
2. Gerekiyorsa belgenin kendisine apostil alınır.
3. Yeminli tercüman çeviriyi yapar — apostil şerhi de çevrilir.
4. Çeviri noterde onaylatılır.
5. Bazı ülkeler, noter onaylı çeviriye ayrıca apostil ister.

Sıranın önemi şuradan gelir: apostil sonradan alınırsa, apostil şerhi çeviride yer almaz ve kurum belgeyi eksik sayabilir. Bu yüzden işleme başlamadan önce hedef kurumun kılavuzunu okumak en ucuz adımdır.

Apostil kabul etmeyen ülkeler

Her ülke Lahey Sözleşmesi'ne taraf değildir. Taraf olmayan ülkelerde apostil yerine konsolosluk tasdiki zinciri işler: belge önce ilgili bakanlıkta, sonra hedef ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinde onaylanır. Bu zincir apostilden daha uzun sürer ve birden fazla kuruma gitmeyi gerektirir.

Hedef ülkenin hangi usulü istediğini, o ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden veya işlemi yapacak kurumdan öğrenin. Tercüme ofisi bu zinciri takip edebilir; teklif isterken tasdik takibinin dahil olup olmadığını sorun.

Sık yapılan hatalar

• Fotokopiye apostil aldırmak. Apostil, aslı ya da onaylı sureti olan belgeye vurulur.
• Apostili çeviriye dahil etmemek. Şerh de belgenin parçasıdır ve çevrilmelidir.
• Gereksiz noter onayı. Yalnızca yeminli çeviri isteyen bir kurum için noter onayı aldırmak, süreyi ve masrafı boşuna artırır.
• Kurumun kılavuzunu okumadan başlamak. Aynı belge iki kurumda iki farklı onay zinciri isteyebilir.

Emin değilseniz teklif formunda “bilmiyorum — ofisler önersin” seçeneğini işaretleyebilirsiniz; ofisler belge türünü, kullanım ülkesini ve notunuzu görerek gereken onayı önerir (belgenin kendisi yalnızca teklifini kabul ettiğiniz ofise açılır). Ücretsiz teklif alın.